Prins Bernhard Molen

De techniek in de Gitstapper molen

Foto van het rad van de gitstapper molen 

De Gitstapper Molen is een korenmolen met twee koppel maalstenen met een diameter van 1,40 meter.
De molen is voor het luien (ophijsen) voorzien van een kammen-luiwerk.De molen is een middenslagmolen en staat aan de Gitstappermolenweg 3 in Etsberg/Vlodrop.
De watermolen wordt gevoed door de Roode Beek of Rothenbach. Het waterrad heeft een doorsnede van 5,06 m en is 85 cm breed.

Overbrengingen

  • De overbrengingsverhouding is 1 : 5,28.
  • Het aswiel heeft 63 kammen.
  • De bonkelaar heeft 53 staven.
  • Het spoorwiel heeft 80 kammen.
  • De steenrondsels hebben elk 18 staven.

 

 De haal

De haal van de gitstapper molen

 

Binnen in de molen wordt de watertoevoer naar het rad geregeld met de haal. Dat is een hefboom waarmee de maalsluis getrokken wordt.

Aan de onderkant en de bovenkant aan het uiteinde van de haal in de Gitstappermolen is een touw bevestigd dat via twee katrollen in een cirkel loopt. Als aan het touw getrokken wordt, beweegt de haal naar boven of beneden, met pinnen wordt de stand van de hefboom vastgezet.

De lossluizen werden vroeger met behulp van een windas omhoog gedraaid voordat de heugel zijn intrede deed. De meeste watermolens zijn nu uitgerust met heugels. 

Watermolens waar de maalsluis nog steeds getrokken wordt door een haal zijn, naast de Gitstappermolen, de Rosmolen te Oostrum, de kasteelmolen van Baarlo en de watermolen van Singraven in Denekamp.

 

 Koren- en Oliemolen

Het exterieur van de Gitstapper molen 

 

De oorspronkelijk houten molen werd in de 14e eeuw gebouwd en voor het eerst in 1377 vermeld. In 1750 is de molen herbouwd in steen en werd de korenmolen uitgebreid met een oliemolen. De koren- en oliemolen hadden ieder een eigen waterrad, de korenmolen een middenslagrad, de oliemolen een onderslagrad. Na de eerste wereldoorlog werd de oliemolen ontmanteld. In de loop der tijd raakte het resterende waterrad van de korenmolen in verval, maar de molen bleef in bedrijf door op elektriciteit te malen met een hamermolen.

De gemeente Vlodrop kocht de watermolen in 1987 en herstelde de korenmolen weer in oude luister. In 1988 is de Gitstap officiëel in gebruik genomen.

 

De vispassage

Het beekje bij de Gitstapper molen: Vispassage 

In augustus 2008 is een vispassage bij de watermolen geopend. Door twee watermolens, een zandvang en een stuw op de Rode beek was vrije migratie voor vis onmogelijk. Om de toegang vanuit de Roer naar de Rode Beek open te maken, heeft het waterschap alle barrières opgeheven. Bij de Gitstappermolen is de vispassage op Duits grondgebied aangelegd.

Door de aanleg van de vistrap is de productiecapaciteit van de molen sterk verminderd, het molenbelang en het natuurbelang botsen op dit aspect. Door de vispassage is er een flink water’verlies’ voor de molen. Door de afgenomen capaciteit wordt nu alleen beperkt gemalen.

 

 

Activiteiten en Nieuws